Zdjęcia RTG Stawu Skokowego

Wskazania do wykonania badania RTG stawu skokowego:

  • urazy w obrębie stawu skokowego
  • ocena pooperacyjna
  • obserwacja leczenia się złamań
  • ocena deformacji okolicy kostki bocznej i przyśrodkowej

RTG stawu skokowego w projekcji AP

  • Pacjent siedzi lub leży na stole.
  • Badana kończyna jest wyprostowana. 
  • Stopa jest w zgięciu grzbietowym – tak aby palce były skierowane w stronę sufitu.
  • Promień centralny prostopadły, pada na wysokości linii łączącej kostkę przyśrodkową oraz boczną.
  • Kolimacja na boki do granic skóry, od góry do 1/3 długości kości podudzia, od dołu do 1/2 długości kości śródstopia.
      • Odległość SID = 100cm
      • kV = 50/60
      • mAs = 3/5

      • Dalsza nasada kości strzałkowej powinna nakładać się na kość piszczelową.
      • Kostki boczna i przyśrodkowa są widoczne z profilu.
      • Przestrzeń stawowa pomiędzy kością piszczelową a skokową jest otwarta i dobrze widoczna, jednak cały staw mortisa nie powinien być widoczny.

      Większość pacjentów automatycznie ułoży się dobrze do tego zdjęcia, dokonaj jedynie drobnych korekt ułożenia.

      W przypadku pacjentów urazowych nie każ pacjentowi ustawiać stopy w zgięciu grzbietowym.

      RTG stawu skokowego w projekcji Mortisa (Mortice)

      • Pacjent siedzi lub leży na stole.
      • Badana kończyna jest wyprostowana oraz zrotowana do wewnątrz pod kątem 15-20° – tak aby linia łącząca kostki boczą oraz przyśrodkową była równoległa do płaszczyzny detektora (często w takim ułożeniu V palec układa się w jednej linii z kością piętową). 
      • Rotacja musi dotyczyć całej kończyny (musi pochodzić ze stawu biodrowego), gdy pacjent zrotuje samą stopę to zdjęcie będzie niediagnostyczne.
      • Stopa powinna być w delikatnym zgięciu grzbietowym.
      • Promień centralny prostopadły, pada na wysokości linii łączącej kostkę przyśrodkową oraz boczną.
      • Kolimacja na boki do granic skóry, od góry do 1/3 długości kości podudzia, od dołu do 1/2 długości kości śródstopia.
          • Odległość SID = 100cm
          • kV = 50/60
          • mAs = 3/5

          • Kostki boczna i przyśrodkowa są widoczne z profilu.
          • Staw mortisa musi być widoczny bez nakładania się na niego żadnych innych struktur (od góry i od boków kości skokowej).

            Najprostszym sposobem do uzyskania tej projekcji jest ustawienie V palca w jednej linii/osi z kością piętową.
            Innym sposobem jest ustawienie pacjenta do projekcji AP stawu skokowego, po czym nakazać pacjentowi rotować całą kończynę dolną do wewnątrz aż V palec będzie miejscem padania promienia centralnego lampy.

            W większości przypadków nie uda nam się prawidłowo zrobić zdjęcia bez zgięcia grzbietowego stopy, ponieważ staw nie będzie widoczny w całości w takiej sytuacji.

            Gdy pacjent nie jest w stanie zrotować kończyny, możesz zastosować kąt lampy 15-20° w kierunku przyśrodkowym stopy pacjenta – jest to projekcja zbliżona do zamierzonej, lecz zastosuj ją jedynie w ostateczności, ponieważ będzie ona bogata w artefakty polegające na wydłużeniu struktur kostnych.

            RTG stawu skokowego w projekcji bocznej

            • Pacjent leży na stole, na boku strony badanej.
            • Część boczna kolana oraz stawu skokowego musi przylegać do stołu/detektora, co w efekcie da nam równoległe ułożenie kończyny względem detektora.
            • Noga może być zgięta w stawie kolanowym lub wyprostowana – w zależności od komfortu pacjenta.
            • Stopa znajduje się w zgięciu grzbietowym.
            • Kończyna niebadana znajduje się za badaną – unikniesz w ten sposób nadmiernej rotacji badanego stawu skokowego.
            • Promień centralny prostopadły, pada na kostkę przyśrodkową.
            • Kolimacja od dołu i boku do granic skóry, na zdjęciu musimy zawrzeć 1/3 kości śródstopia oraz 1/3 kości podudzia.
                • Odległość SID = 100cm
                • kV = 50/60
                • mAs = 3/5

                • Nasady dalsze kości podudzia powinny się na siebie nakładać.
                • Kości stępu nakładają się na siebie, jednak kość skokowa oraz piętowa nadają się do oceny.
                • Staw pomiędzy kością piszczelową a kością skokową jest otwarty i możliwy do oceny.

                  W przypadku pacjentów pourazowych może być niemożliwe ułożenia pacjenta jak to zostało opisane powyżej, jednak te same zasady można zastosować do wykonania tego zdjęcia promieniem poziomym.